Alle diplomatieke blikken waren zaterdag 25 april 2026 gericht op Islamabad. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi arriveerde daar in de loop van de ochtend, verwelkomd op het tarmac door zijn Pakistaanse ambtgenoot Ishaq Dar, waarna een ontmoeting volgde met maarschalk Asim Munir, de Pakistaanse legerchef en de ware sterke man van het land. Enkele uren later werden de Amerikaanse gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner – die ook betrokken waren bij de Israël-Libanon bemiddeling in het Witte Huis op 23 april – verwacht in de Pakistaanse hoofdstad. Een derde ronde van indirecte gesprekken tussen Washington en Teheran leek van start te kunnen gaan, twee dagen na de eenzijdige verlenging van het Israëlisch-Libanese staakt-het-vuren door Donald Trump en terwijl de Straat van Hormuz onder extreme spanning blijft.
Een gechoreografeerde dialoog van doven
De contacten beloofden echter ingewikkeld te worden. Teheran liet via regeringswoordvoerder Fatemeh Mohajerani weten dat "er geen directe ontmoeting is gepland met de Verenigde Staten" en dat "elke discussie via een tussenpersoon moet verlopen". De Islamitische Republiek, trouw aan haar doctrine sinds 2003, weigert elke bilaterale dialoog bij afwezigheid van een voorafgaande opheffing van Amerikaanse sancties. Dit is precies de rol die Islamabad moet spelen: een transmissiekanaal, naar het model van de Omaanse bemiddeling die tot 2024 werd gevoerd. Deze Iraanse houding, gepresenteerd als een kwestie van principe, is ook het resultaat van een interne berekening: de Opperste Leider Ali Khamenei wil niet zwak lijken ten opzichte van Washington op een moment dat de Amerikaanse militaire druk op de Golf maximaal is.
Waarom Pakistan, en niet Oman of Qatar
De keuze voor Islamabad verrast. Traditioneel verlopen de bemiddelingen tussen de VS en Iran via Muscat of Doha. Maar Oman is sinds het mislukken van de nucleaire onderhandelingen in juni 2025 op de achtergrond gebleven, en Qatar, beschouwd als te dicht bij Hamas, had niet langer het vertrouwen van de nieuwe Amerikaanse regering. Pakistan daarentegen biedt een drievoudig voordeel: het is een nucleaire macht die door Iran wordt gerespecteerd, een historische bondgenoot van de Verenigde Staten in de regio, en zijn legerchef Asim Munir onderhoudt persoonlijke betrekkingen met Witkoff sinds zijn bezoek aan het Witte Huis in juni 2025. Islamabad ziet hierin ook een gelegenheid om zijn diplomatieke imago op te poetsen, dat werd aangetast door de Indiaas-Pakistaanse rivaliteit en de economische crisis.
De context: maximale druk en fragiele wapenstilstand
Sinds operatie "Ascending Lion", gelanceerd door Israël en de Verenigde Staten tegen Iraanse nucleaire sites in de zomer van 2025, ligt de Iraanse economie op zijn knieën: olie-exporten daalden met 90%, de rial bereikte een historisch dieptepunt, de inflatie bedroeg 56%. De Amerikaanse zeeblokkade in de Perzische Golf wurgt de maritieme handel, en de aanvallen van de Pasdaran op de schepen Euphoria en Epaminondas op 24 april herinnerden eraan dat de "wapenstilstand" de Straat van Hormuz niet omvat. Donald Trump heeft het tempo bepaald: hij zei bereid te zijn te wachten op "de beste deal", maar liet doorschemeren dat het venster "binnen enkele weken" zou sluiten. Voor Teheran is de berekening ingewikkeld: nu toegeven, is zwak lijken; weigeren, is het risico lopen op een nieuwe golf van aanvallen tegen de dronefabrieken en de nog actieve centrifuges in Fordow.
De onverenigbare eisen
De geuite standpunten blijven diametraal tegenovergesteld. Washington eist: volledige ontmanteling van Iraanse centrifuges boven 5% verrijking, export van reeds geproduceerd verrijkt uranium, stopzetting van wapentransfers naar Hezbollah en de Houthi's, bevriezing van het ballistische programma boven een bereik van 2.000 km. Teheran eist, als spiegelbeeld: onmiddellijke opheffing van alle Amerikaanse sancties, een schriftelijke garantie van niet-agressie, stopzetting van de zeeblokkade, en het opgeven van de Amerikaanse bases op het Arabisch schiereiland. Tussen de twee in werken Pakistaanse en Qatarese bemiddelaars aan een bescheidener "raamwerkovereenkomst": wederzijdse opschorting voor zes maanden, versterkte IAEA-inspecties, gedeeltelijke vrijgave van Iraanse tegoeden in Zuid-Korea. Er is nog geen officiële tijdlijn aangekondigd, en de Amerikaanse delegatie heeft aangegeven dat zij "niet langer dan 48 uur in Islamabad zal blijven".
De mening van de redactie
De gebeurtenissen in Islamabad lijken geenszins op een historische top: het is een diplomatieke choreografie die even voorzichtig als symbolisch is. Maar het markeert een belangrijke politieke realiteit: ondanks de aanvallen van de zomer van 2025, ondanks de economische verstikking, ondanks de dood van verschillende Iraanse nucleaire wetenschappers, is het kanaal Teheran-Washington nooit helemaal gesloten. Dit is het perverse genie van de Iraanse diplomatie: elke militaire vernedering omzetten in een hefboom voor onderhandelingen. De weigering van Teheran om oog in oog te staan met Witkoff en Kushner is geen mislukking – het is juist de voorwaarde die de voortzetting mogelijk maakt. Achter de schermen sturen de Pakistanen door, filteren de Qatari's, luisteren de Emiraten. Donald Trump, die van de "deal van de eeuw" met Iran een van zijn persoonlijke doelen heeft gemaakt, heeft geen enkele intentie om te breken. En Khamenei, ziek en moe, weet dat een akkoord misschien zijn erfenis zou bezegelen. Er blijft één onbekende: de Israëlische. Benjamin Netanyahu, die niet werd geraadpleegd over de verlenging van de wapenstilstand, zou op elk moment een signaal kunnen uitzenden – een gerichte aanval, een moord – dat het proces kan doen ontsporen. Het Midden-Oosten van de komende weken speelt zich af in Islamabad, maar wordt ook geschreven in Tel Aviv.
Om te onthouden
- 25 april 2026: Abbas Araghchi in Islamabad, Steve Witkoff en Jared Kushner verwacht.
- Teheran weigert directe gesprekken; Pakistan speelt de rol van bemiddelaar.
- Keuze voor Islamabad: Asim Munir (legerchef) dicht bij Witkoff sinds juni 2025.
- Context: Iraanse olie-exporten gedaald met 90%, Amerikaanse zeeblokkade.
- Geen officiële tijdlijn; Amerikaanse delegatie gepland voor maximaal 48 uur.
Bronnen:
- Franceinfo — De Iraanse onderhandelaar in Pakistan, de Amerikaanse gezanten verwacht, 25 april 2026
