Het meest angstaanjagende aftellen van het decennium nadert zijn einde. Het ultimatum dat president Donald Trump zondag aan Iran stelde – heropen de Straat van Hormuz voor dinsdagavond, anders volgen “massale vernietigingen” – verstrijkt op 7 april 2026 aan het einde van de dag. Tijdens een persconferentie die maandag in het Witte Huis werd gehouden, herhaalde Trump zijn bedreigingen in ongekend brutale bewoordingen, waarbij hij beloofde “bruggen, elektriciteitscentrales en alles wat dit regime overeind houdt te bombarderen”. Gevraagd naar het risico op het plegen van oorlogsmisdaden door civiele infrastructuur aan te vallen, antwoordde hij zich “niet bezorgd” te maken. (Bron: France 24, RTL, Les Échos)
De presidentiële retoriek veroorzaakte een wereldwijde diplomatieke schokgolf. De Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de Mensenrechten herinnerde eraan dat “het opzettelijk aanvallen van infrastructuur die essentieel is voor het overleven van de burgerbevolking, een ernstige schending van het internationaal humanitair recht vormt”. Verschillende mensenrechtenorganisaties, waaronder Amnesty International en Human Rights Watch, drongen er bij de Amerikaanse regering op aan haar bedreigingen in te trekken, waarschuwend dat de vernietiging van elektriciteitsnetwerken en bruggen miljoenen Iraniërs in een catastrofale humanitaire crisis zou storten. (Bron: VN, Amnesty International)
Het Iraanse leger reageerde door de “arrogante retoriek” van Washington van tafel te vegen. In een verklaring die dinsdagochtend werd uitgegeven, stelde het opperbevel van de Iraanse strijdkrachten dat “de Islamitische Republiek niet buigt voor de bluf van een president die diplomatie verwart met een realityshow”. Teheran herhaalde zijn standpunt: de Straat van Hormuz zal pas heropenen in ruil voor een permanent staakt-het-vuren, de terugtrekking van Amerikaanse zeestrijdkrachten uit de Perzische Golf en de opheffing van economische sancties. De chef van de inlichtingendienst van de Revolutionaire Garde is omgekomen bij een Israëlische aanval, volgens onbevestigde Iraanse bronnen. (Bron: RTL, Le Devoir)
De Europese hoofdsteden vermenigvuldigen de oproepen tot terughoudendheid. De Franse president Emmanuel Macron noemde de situatie “de gevaarlijkste sinds de Cubacrisis” en stelde een bemiddeling van de Europese Unie voor, als aanvulling op de Pakistaans-Egyptisch-Turkse inspanningen. Berlijn riep de Amerikaanse ambassadeur op om zijn “diepe bezorgdheid” te uiten over de bedreigingen tegen civiele infrastructuur. Het Verenigd Koninkrijk, verscheurd tussen zijn speciale relatie met Washington en zijn verplichtingen onder het internationaal recht, nam een tussenpositie in en riep op tot “onmiddellijke de-escalatie van alle partijen”. (Bron: Le Monde, Reuters)
Geopolitieke analisten zijn het erover eens: de komende uren zullen cruciaal zijn. Als het ultimatum verstrijkt zonder overeenkomst, variëren de opties van een massale intensivering van Amerikaanse aanvallen – inclusief potentieel tegen civiele doelen – tot een uitbreiding van het conflict naar de hele Golfregio. Het meest gevreesde scenario blijft dat van een aanval op Iraanse olie-installaties, wat een wereldwijde olieschok zou veroorzaken die vergelijkbaar is met die van 1973. De markten anticiperen al op het ergste: Brent overschrijdt 120 dollar, goud bereikt nieuwe hoogtepunten en de wereldwijde beursindices zetten hun daling voort. (Bron: Bloomberg, CNBC)
