Het rapport « Geopolitics and the Geometry of Global Trade: 2026 Update », gepubliceerd door het McKinsey Global Institute op 19 maart 2026, zou een schokgolf moeten veroorzaken bij iedereen die dacht dat handelsoorlogen de werelshandel zouden doen slinken. Het tegenovergestelde is gebeurd. In 2025 bereikten de Amerikaanse import en de Chinese export historische niveaus. De wereldhandel is niet gedaald — ze is geherconfigureerd. En deze herconfiguratie heeft duidelijk geïdentificeerde winnaars en verliezers. (Bron: McKinsey Global Institute, maart 2026)
De winnaars zijn de landen van Zuidoost-Azië — Vietnam, Indonesië, Maleisië, Thailand — die zich hebben gepositioneerd als de spil van de nieuwe wereldhandelsarchitectuur. Wanneer Washington tarieven van 60% oplegt op Chinese import, verdwijnt de productie niet: ze verplaatst zich. Chinese fabrieken openen dochterondernemingen in Vietnam, componenten gaan via Maleisië, en de eindassemblages komen aan in de Verenigde Staten met een certificaat van oorsprong dat de barrières omzeilt. McKinsey documenteert dit fenomeen onder de naam « connector economies » — economieën die juist floreren omdat ze zich tussen de blokken bevinden, zonder er volledig toe te behoren.
De structurele verliezer is Europa. Het McKinsey-rapport stelt het met de kilheid van cijfers: het Europese aandeel in de wereldhandel van goederen blijft dalen. Duitsland, de industriële drijvende kracht van het continent, ondergaat een driedubbele breuk: goedkope Russische energie bestaat niet meer, de Chinese markt sluit zich geleidelijk voor Europese export, en de Amerikaanse veiligheidsbescherming heeft een steeds hogere prijs in handelsconcessies. Het Duitse model — produceren in Europa, verkopen in China, verwarmen met Russisch gas — is dood. En er is geen vervangend model ontstaan. (Bronnen: McKinsey, Telegraph, maart 2026)
Het andere belangrijke leerpunt van het rapport is de groeiende rol van AI in de herconfiguratie van waardeketens. Bedrijven die kunstmatige intelligentie integreren in hun logistiek, voorraadbeheer en douaneconformiteit, navigeren met een behendigheid die anderen niet kunnen evenaren door het tariefchaos. AI elimineert de tarieven niet — het maakt het sneller mogelijk om ze te omzeilen, stromen efficiënter te heroriënteren, handelsroutes in realtime te optimaliseren. Het is een concurrentievoordeel dat zichzelf versterkt: hoe meer een bedrijf AI gebruikt om zich aan te passen, hoe meer gegevens het verzamelt die de toekomstige aanpassing nog beter maken.
De fundamentele les is ongemakkelijk maar glashelder: protectionisme vermindert de handel niet, het herleidt ze. De tarieven van Trump hebben de fabrieken niet teruggebracht naar Amerika — ze hebben de productie verplaatst naar landen die vijf jaar geleden niet op de radar stonden. De Europese sancties hebben Rusland niet geïsoleerd — ze hebben de toenadering tussen Moskou en Beijing en de opkomst van alternatieve financiële circuits versneld. De wereld deglobaliseert niet. Ze re-globaliseert rond nieuwe assen, nieuwe corridors, nieuwe spelers. En degenen die weigeren deze realiteit te zien — uit ideologie, gemak of inertie — zullen gemarginaliseerd worden in een systeem dat ze niet meer begrijpen.





