Het staakt-het-vuren tussen de Verenigde Staten en Iran, aangekondigd in de nacht van 7 op 8 april, heeft in feite slechts enkele uren standgehouden. Woensdag 9 april kondigde Teheran de onmiddellijke heropening van de Straat van Hormuz aan – deze strategische zeepassage waardoor ongeveer 20% van de wereldolie wordt vervoerd – als reactie op nieuwe Israëlische aanvallen op Hezbollah-posities in de zuidelijke buitenwijken van Beiroet en in Zuid-Libanon. De woordvoerder van de Iraanse Hoge Nationale Veiligheidsraad verklaarde dat "de hervatting van de zionistische agressie tegen onze bondgenoten een flagrante schending is van de geest van het staakt-het-vuren". Israël beweert op zijn beurt dat de wapenstilstand "het Libanese front niet dekt" en dat zijn operaties tegen Hezbollah zelfverdediging betreffen.
Deze escalatie belicht de structurele fragiliteit van de overeenkomst die onder Pakistaanse bemiddeling tot stand kwam. Dinsdagavond al hadden waarnemers een grote grijze zone geïdentificeerd: de tekst van het staakt-het-vuren vermeldt expliciet noch Libanon, noch Hezbollah, waardoor Israël vrij is om zijn verplichtingen restrictief te interpreteren. Pakistan, dat Washington en Teheran had overtuigd om aan de onderhandelingstafel in Islamabad te gaan zitten, verklaarde "diep bezorgd" te zijn over de gebeurtenissen. De Pakistaanse premier riep op tot "een onmiddellijke verduidelijking van de reikwijdte van het staakt-het-vuren". De Amerikaanse vicepresident JD Vance, die de vredesonderhandelingen zou leiden, heeft zijn vertrek naar Islamabad uitgesteld "in afwachting van meer duidelijkheid".
Op de markten veroorzaakte de heropening van Hormuz een onmiddellijke schok. De Brent-olieprijs steeg naar 118 dollar, nadat deze kortstondig onder de 105 dollar was gedaald in de euforie na het staakt-het-vuren. De Europese beursindices openden met sterke verliezen: de CAC 40 verloor 2,1% in het eerste handelsuur, de DAX 1,8%. Scheepvaartmaatschappijen hebben de transits door de straat opnieuw opgeschort, wat een aanzienlijke logistieke druk toevoegt aan de wereldwijde toeleveringsketens voor koolwaterstoffen. De Franse minister van Defensie, Sébastien Lecornu, bevestigde de handhaving van de eerder aangekondigde brandstofprijscontroles.
De internationale gemeenschap schommelt tussen frustratie en onmacht. De secretaris-generaal van de VN, António Guterres, drong er bij "alle partijen op aan om de grootst mogelijke terughoudendheid te tonen en de geest van de wapenstilstand te respecteren". De Europese Unie riep een spoedvergadering van de ministers van Buitenlandse Zaken bijeen voor vrijdag. China riep de Verenigde Staten op om "reële druk uit te oefenen op Israël" zodat het staakt-het-vuren zijn geloofwaardigheid terugkrijgt. Rusland hekelde een "diplomatieke enscenering" die bedoeld is om "Israël in staat te stellen zijn offensief in Libanon onder het mom van vrede voort te zetten".
Voor analisten is het meest waarschijnlijke scenario op korte termijn dat van een "zombie"-staakt-het-vuren: formeel van kracht tussen Washington en Teheran, maar uitgehold door de voortzetting van de Israëlische vijandelijkheden in Libanon en de Iraanse vergeldingsacties op het maritieme front. De kwestie van de Straat van Hormuz blijft de krachtigste drukmiddel van Iran – en zolang Teheran van mening is dat zijn regionale bondgenoten worden aangevallen, zal het niet aarzelen deze te gebruiken. De volgende cruciale deadline is 22 april, de theoretische einddatum van de twee weken durende wapenstilstand. Tot die tijd kan alles veranderen – in de ene of de andere richting.
