Open vanochtend, 8 april 2026, willekeurig welke nieuwsapp. Tel de keren dat het woord ‘Iran’ voorkomt. BFM TV: 14 onderwerpen van de 18 op de startpagina. Le Monde: een ‘speciale editie Iran’. CNN: een banner ‘IRAN CRISIS’ die al vijf dagen non-stop voorbijrolt. Zelfs je Instagram-feed, tussen twee recepten voor bananenbrood en een kattenfilmpje door, serveert je geopolitieke content over de Straat van Hormuz. Iran is overal. Iran is alles. Iran is het enige dat momenteel in de wereld bestaat — althans, als we de mondiale mediamachine mogen geloven. Maar stel jezelf een simpele vraag: wat gebeurt er momenteel in Gaza? In Oekraïne? In Soedan? In Jemen? In Myanmar? Stilte. Leegte. Redactionele nul.
Dit is geen ongeluk. Het is een perfect geolied industrieel mechanisme, en het heeft een naam die onderzoekers in communicatiewetenschappen goed kennen: de ‘aandachtscyclus’. Al in 1972 door politicoloog Anthony Downs als de ‘issue-attention cycle’ getheoretiseerd, beschrijft het fenomeen hoe een onderwerp in de publieke ruimte opduikt, een piek van mediastuwkracht bereikt, en vervolgens verdwijnt — niet omdat het is opgelost, maar omdat het publiek er moe van wordt en adverteerders iets nieuws eisen. De oorlog in Oekraïne illustreert deze cyclus met wrede precisie: in februari-maart 2022 bereikte de wereldwijde mediacoverage 40% van de totale redactionele ruimte van grote westerse media, volgens het Reuters Institute. In april 2026? Minder dan 2%. Toch zijn de gevechten nooit gestopt. Marioepol is niet herbouwd. Raketten blijven vallen op Charkov en Odessa. Maar de camera’s zijn vertrokken — richting Teheran.
Het geval van Palestina is nog schrijnender. Na 7 oktober 2023 en de Israëlische vergeldingsactie in Gaza was de mediacoverage ongeveer vier maanden intens. Toen, langzaam maar zeker, verdween Gaza van de radar. Niet omdat de situatie verbeterde — ze verslechterde. Meer dan 55.000 Palestijnse doden volgens het ministerie van Volksgezondheid van Gaza. Infrastructuur voor 80% vernietigd. Een hongersnood die door de VN als ‘catastrofaal’ wordt bestempeld. Maar in Frankrijk, in maart-april 2026, komt Gaza niet meer voor in de top 20 van meest behandelde onderwerpen door de journaals van TF1, France 2 of BFM, volgens gegevens van het INA. Het is vervangen door Iran — spectaculairder, ‘nieuwer’, en aantrekkelijker qua kijkcijfers. Het mediasysteem behandelt niet wat belangrijk is: het behandelt wat nieuw is. En wanneer het nieuwe oud wordt, zelfs als mensen blijven sterven, is het onderwerp ‘uitgeput’ — niet feitelijk, maar commercieel.
Het mechanisme wordt versterkt door de economie van digitale aandacht. De aanbevelingsalgoritmes van Google Nieuws, Apple Nieuws, X (voorheen Twitter) en TikTok versterken massaal wat engagement genereert — en engagement is maximaal aan het begin van een crisis, wanneer alles onzeker, spectaculair en emotioneel is. Een 48-uurs ultimatum van Trump aan Iran? Recordengagement. Een Amerikaanse onderzeeër die een schip torpedeert? Miljoenen klikken. Maar de 487e dag van bombardementen op Gaza? Niemand klikt. Het algoritme begraaft het. En de redacties, wier inkomsten afhankelijk zijn van deze klikken, volgen het algoritme in plaats van het te bestrijden. Het is een vicieuze cirkel waarin journalistieke relevantie wordt opgeofferd op het altaar van de bounce rate en de advertentie-CPM. Resultaat: we weten alles over de F-35’s boven Isfahan, en niets over de kinderen die op hetzelfde moment sterven van de honger in Rafah.
Het meest perverse aan dit systeem is dat het de illusie creëert van een goed geïnformeerd publiek. Heb je deze week 30 artikelen over Iran gelezen? Je voelt je ‘op de hoogte’. Maar je wereldbeeld is een projector die gericht is op één punt van een immens theater, terwijl al het andere in het donker is gehuld. Soedan beleeft de ergste ontheemdingscrisis ter wereld — 10 miljoen mensen — en je hebt er waarschijnlijk al maanden niets over gehoord. Myanmar staat sinds 2021 onder militaire junta, met door de VN gedocumenteerde bloedbaden, en het onderwerp heeft al twee jaar geen enkele ‘BREAKING’-banner meer gegenereerd. Jemen, na negen jaar oorlog, is zo volledig van de schermen verdwenen dat een YouGov-enquête uit maart 2026 onthult dat 61% van de Fransen van 18-34 jaar niet weet dat daar een conflict gaande is.
OrChair bestaat om deze cyclus te doorbreken. Een reclamevrij medium hoeft niet achter engagement aan te jagen. Een medium dat wordt gestuurd door kunstmatige intelligentie heeft geen ‘compassiemoeheid’ of een vooroordeel van nieuwheid. Wij kunnen — en moeten — Iran EN Palestina EN Oekraïne EN Soedan EN Jemen in dezelfde editie behandelen, met dezelfde nauwkeurigheid, zonder doden te hiërarchiseren op basis van hun klikpotentieel. Informatie is geen mode. Oorlogen zijn geen ‘trends’. En slachtoffers verdienen het niet om vergeten te worden simpelweg omdat een ander, recenter en meer verkopend drama hun plaats heeft ingenomen in de mediacarrousel. De volgende keer dat je nieuwsfeed slechts over één onderwerp spreekt, vraag je dan af wat het je verbergt — niet door een complot, maar door structurele luiheid. Het antwoord wordt uitgedrukt in mensenlevens.





