Er is een eenvoudige test om het falen van het hedendaagse mediasysteem te meten. Vraag rondom u: "Wat gebeurt er momenteel in Palestina?" U krijgt vage blikken, schouderophalen, misschien een "Ah ja, het is daar altijd gecompliceerd". Vraag "En Oekraïne?" – dezelfde reactie. Deze twee conflicten, die wekenlang, soms maandenlang, de ether hebben verzadigd, zijn simpelweg van de schermen verdwenen. Niet omdat ze voorbij zijn – dat zijn ze niet. De oorlog in Gaza heeft meer dan 50.000 Palestijnse doden geëist volgens de VN. Het Oekraïense conflict heeft meer dan 500.000 militaire slachtoffers aan beide zijden geëist volgens westerse schattingen. Maar de mediacarrousel is doorgegaan naar de volgende "trend". Iran. Trump. AI. Het laatste politieke schandaal. De cyclus draait, en de doden van gisteren zijn de vergeten mensen van vandaag.

Het economische model van de traditionele media is dat van het informatieve fastfood geworden. Het parallel is niet metaforisch – het is structureel. Een Big Mac en een "BREAKING NEWS"-banner delen dezelfde logica: maximale aandacht capteren in minimale tijd, een onmiddellijke emotionele ontlading veroorzaken (angst, verontwaardiging, verrassing), en vooral – vooral – de consument lang genoeg voor het scherm houden om hem reclame te serveren. Want daar zit de kern van het systeem: een journaal is geen informatiedienst, het is een reclamevehikel. De "onderwerpen" zijn de frietjes – het echte product is uw aandacht, verkocht aan adverteerders tussen 50.000 en 300.000 euro voor 30 seconden in primetime op TF1 of France 2. Elke minuut van het journaal is niet berekend om de burger te informeren, maar om het aantal ogen te maximaliseren dat naar de volgende Renault- of L'Oréal-spot kijkt.

De gevolgen zijn verwoestend. Eerste gevolg: geprogrammeerd geheugenverlies. Een conflict "verdient" pas aandacht als het nieuw, spectaculair is, of westerse machten erbij betrekt. De oorlog in Jemen – 377.000 doden, de ergste humanitaire crisis van de 21e eeuw volgens de VN – heeft nooit meer dan een paar gezamenlijke minuten gekregen op de Franse zenders. Soedan, sinds april 2023 in burgeroorlog, met meer dan 12.000 burgerslachtoffers en 8 miljoen ontheemden, is een mediageest. De stilzwijgende regel is wreed in zijn eenvoud: een Europese dode is honderd Afrikaanse doden in zendtijd waard. Het is geen bewust racisme – het is het publieksalgoritme dat de hiërarchie van empathie dicteert.

Tweede gevolg: de infantilisering van het publiek. Het "junk food"-formaat – korte, emotionele, contextloze, opvolgingsloze onderwerpen – creëert burgers die niet in staat zijn de complexiteit van de wereld te begrijpen. Men weet dat "Iran gevaarlijk is", maar men weet niet waarom. Men weet dat "AI alles zal veranderen", maar men weet niet hoe. Men consumeert brokken, fragmenten, sensaties – nooit een analyse. Het resultaat is een bevolking die "geïnformeerd zijn" verwardt met "de koppen hebben gezien". Filosoof Matthew Crawford spreekt van een "aandachtseconomie" waarin de zeldzaamste hulpbron – onze concentratiecapaciteit – wordt geplunderd door een industrieel systeem dat ontworpen is om deze te fragmenteren. Sociale netwerken, met hun 15-seconden formats en hun eindeloze feeds, hebben alleen het proces versneld dat de televisie had geïnitieerd.

OrChair is ontstaan uit deze constatering. Een medium zonder reclame hoeft u niet voor het scherm te houden. Een medium zonder aandeelhouders heeft geen geopolitieke belangen te beschermen. Een medium als OrChair heeft geen "compassie-moeheid" – het kan Palestina op 8 april 2026 met dezelfde nauwkeurigheid verslaan als op 8 oktober 2023. Onze inzet: nooit "verdergaan" omdat de kijkcijfers dalen. Blijven verslaan van Oekraïne, Gaza, Jemen, Soedan, Birma – zelfs als deze onderwerpen niet meer "in de mode" zijn. Informatie is geen entertainment. Oorlogen stoppen niet als de camera's zich afwenden. En een correct geïnformeerde burger is het enige bolwerk tegen de onverschilligheid die gruweldaden in stilte laat voortduren. De volgende keer dat u naar uw journaal kijkt, stel uzelf de vraag: informeer ik me, of consumeer ik content tussen twee advertenties? Het antwoord zou u kunnen verrassen – of beter gezegd, het zou u niet moeten verrassen.